Kancabaş denen teknelerin soyu aslında pek de uzun olmayan bir süre önce, ben liseye giderken, 80'li yılların ilk yarısında tükendi. Benim hatırladığım son örneklerden biri de Arnavutköy'de akıntı burnunun hemen güneyinde yıllarca durduktan sonra bu bölgeden kazıklı yol geçtiğinde ortadan kayboldu. Yirmi metreye yaklaşan boydaki bu mavi ve bakımsız tekne gerçekten dikkat çekici bir güzelliğe sahipti. Kancabaşlar yüzyıllar boyunca başkent İstanbul ve çevresinde özellikle balıkçı tekneleri olarak kullanıldılar. Bu güzel kayıklar belki bir gün tekrar ait olduğu İstanbul sularına dönecektir.

Bu sayfa kancabaşların tamamen unutulmasını önlemek ve geçmişten kalan son veri kırıntılarını derleyebilmek amacıyla oluşturulmuştur. Konuyla ilgili tüm fikir ve eleştirileriniz için benimle bağlantı kurabilirsiniz. Ayrıca bazı fotoğraflar ve bilgiler için YachtWORKS - bodrum'un sitesine de bir göz atabilirsiniz.

Önce bulunabilen çizimler ve fotoğraflardan yaralanarak bu kayıkların 3 boyutlu modellerini oluşturmak gerekiyordu. İlk örnek yukarıda gördüğünüz kayıktır. Kancabaşların (diğer tüm İstanbul kayıklarında olduğu gibi) bazı temel nitelikleri vardır. Bunlar; narin tekne yapısı (yüksek boy/genişlik oranı), LCB'nin (su altı hacim merkezinin boyuna yeri) oldukça kıça doğru olması, hafif gövde, kürekle sevk, alçak borda, yüksek ve süslemeli baş ve kıç bodoslamalar ve saf güzellik! olarak sıralanabilir.

Yüksek boy / genişilik oranı, LCB'nin konumu ve hafif gövde, kürekle sevk edilen bu teknenin özellikle boğazın yüksek akıntılı sularında kullanılabilmesi için uygun düşük direnç niteliklerini sağlayabilmek için geliştirilmiştir. Yukarıdaki modele ait bazı direnç benzetim uygulamalarına ait verileri bu sayfada bulabilirsiniz. Konuyla ilgili diğer çalışmaları da zaman bulabildiğim ölçüde bu sayfada yayınlamaya çalışacağım.

Aşağıdaki resim ve grafiklerde ilk hazırlanan kayık modelinin oldukça yüklü bir durumu için, 2 farklı su derinliğinde ve tekne kıçının 10-40 m arkasındaki bölgede oluşan dalga hesaplarının sonuçlarını görüyorsunuz. Burada kullanılan akışkan dinamiği benzetimi sonuçları, 19.yüzyıl sonlarında Avustralyalı matematikçi John Michell  tarafından geliştirilen bir çözüm yöntemine dayanmaktadır. Bu yöntem temelde teknenin, uzak alanda yaptığı dalgaların hesaplanması ve buradan yola çıkarak direncin tahmin edilmesi esasına dayanır. Bu yöntemle özellikle yüksek boy/genişlik oranına sahip tek ve her türlü çok gövdeli tekne formu için tüm direnç bileşenleri oldukça etkin olarak hesaplanabilmektedir.